21 februari 2017

TNO experimenteert met algoritme voor voorspellingen kwaliteit gasnet

GRONINGEN (Energeia) - Gasnetbeheerders kunnen straks met behulp van onder meer radar- en satellietbeelden een beter inzicht krijgen in de kwaliteit van hun ondergrondse leidingen. TNO ontwikkelde hiertoe samen met Deltares en SkyGeo een nieuw monitoringssysteem, dat in een deze vrijdag geopend laboratorium wordt getest. Andere sectoren kijken met belangstelling mee.

Kern van het project is een database met een schat aan gegevens over de ondergrond, kwaliteit van de leidingen en de bebouwing daarbovenop. Die informatie, gedeeltelijk vergaard met vanuit de ruimte gemaakte foto’s, leidt via een door TNO geschreven algoritme tot een inschatting van de levensduur van ondergrondse leidingen. Op basis hiervan kunnen netbeheerders, wanneer het systeem in 2019 of 2020 gereed is, beter geïnformeerd een beslissing nemen over het al dan niet vervangen van de buizen.

 

Aanleiding voor het project is een gasexplosie in de bergruimtes van een appartementencomplex aan de Haarlemmer Houttuinen in Amsterdam, bijna tien jaar geleden. Het ongeval, waarbij geen doden vielen, was het gevolg van een breuk in een gietijzeren hoofdleiding. De Onderzoeksraad voor Veiligheid onderzocht het incident en raadde de toenmalige minister van Economische Zaken aan afspraken te maken met de netbeheerders over een versnelde sanering.

 

"Het toeval wil dat wij in die tijd bezig waren met een sensorensysteem voor de monitoring van dijken", zegt Evert van den Akker van TNO. "De gassector heeft ons toen gevraagd: is dit ook voor ons bruikbaar? Uit een daaropvolgend haalbaarheidsonderzoek bleek dat dit inderdaad het geval is. Tegelijkertijd zagen wij ook dat het economisch ondoenlijk was om over duizenden kilometers ondergrondse sensoren te plaatsen. Daar moesten we dus iets op bedenken."

 

Het ontwikkelde alternatief bestaat uit door lucht- en satellietbeelden geleverde informatie over de bodem. Met behulp van gedetailleerde foto’s kunnen de kleinste veranderingen van het maaiveldniveau worden waargenomen. Ook de stand van het grondwater kan hiermee nauwkeurig worden waargenomen. Door die informatie te combineren met gegevens over het leidingennet en de bovengrondse bebouwing ontstaat een omvangrijke database die een beeld geeft van het risico op breuken of andere problemen met de gasbuizen.

 

Inmiddels is dit systeem, dat Sensortechnologie Toegepast Op Ondergrondse Pijpleidingen (Stoop) is gedoopt, op kleine schaal in een laboratorium getest. Nu willen de onderzoekspartners de praktijk nog beter nabootsen om een definitief antwoord te krijgen op de vraag in hoeverre het voor netbeheerders ook daadwerkelijk bruikbaar is. Dit gebeurt in een deze vrijdag geopend field lab op de campus van de Groningen Universiteit. Van Akker schat hiervoor nog tot mei komend jaar nodig te hebben, waarna het nog ongeveer anderhalf jaar zal duren voordat Stoop gereed is.

 

Hoewel het systeem is bedacht om te voorkomen dat netbeheerders te laat zijn met de vervanging van leidingen, zal het ook een ogenschijnlijk tegengesteld effect hebben. Nu komt het geregeld voor dat buizen ruim voor het einde van hun levensduur worden verwijderd om eventuele risico's te voorkomen. Doordat Stoop een scherper beeld geeft, zullen de leidingen in veel gevallen pas in een later stadium worden vervangen dan nu het geval is.

 

En dan heeft het nieuwe systeem nog een voordeel, zegt Van den Akker. "Drinkwaterbedrijven hebben te maken met dezelfde problematiek. Zij zijn daarom bijna allemaal bij het project betrokken. Ook voor andere sectoren kan dit een oplossing zijn." Toch wachten de ontwikkelaars nog even met het aanhalen van de banden met bijvoorbeeld beheerders van ondergrondse elektriciteits- of warmteleidingen. "Waarschijnlijk zou het dan langer duren voordat we resultaat kunnen boeken, met als risico dat partijen afhaken. We willen nu eerst de modellen klaarmaken voor de praktijk."

 

© 2017 Energeia. Alle rechten voorbehouden.

Contactinformatie

STOOP

Ir. Marc Hamburg
Marc.hamburg@tno.nl
T
06 468 473 56

Ing. Evert van den Akker
Evert.vandenakker@tno.nl
T
06 653 7795 81

Inloggen

Het formulier wordt verstuurd

Contactgegevens

Ir. Marc Hamburg
Marc.hamburg@tno.nl
T
06 468 473 56

 

RSS Feeds
Disclaimer    |    Privacy statement    |    © 2017 TNO